Nhiều cặp đôi đến lúc đặt nhà hàng mới phát hiện hai gia đình đang hình dung hai thứ khác nhau. Nhà trai nói “ăn hỏi làm gọn thôi”, nhà gái hiểu là vẫn đủ tráp và đủ họ hàng. Phân biệt rõ từ đầu tiết kiệm được nhiều cuộc nói chuyện khó.
Ba buổi lễ, không phải hai
- Dạm ngõ (chạm ngõ, xem mặt): buổi gặp chính thức đầu tiên giữa hai gia đình. Nhà trai sang nhà gái với lễ vật rất nhẹ, thường chỉ trầu cau, trà và bánh, để xin phép cho hai cháu qua lại. Vài người, không mời khách, không cỗ bàn lớn.
- Ăn hỏi (đám hỏi, lễ đính hôn): nhà trai mang lễ vật sang nhà gái xin cưới. Đây là buổi lễ mang tính cam kết, có họ hàng hai bên chứng kiến. Sau lễ này, cô dâu chú rể được coi là đã đính hôn.
- Lễ cưới: gồm lễ xin dâu, rước dâu về nhà trai, lễ gia tiên ở cả hai nhà, và tiệc cưới đãi khách.
Khoảng cách giữa ăn hỏi và lễ cưới tuỳ gia đình: có nơi 1–3 tháng, có nơi một tuần. Ngày càng nhiều nhà làm gộp cả hai trong một ngày để tiết kiệm chi phí đi lại cho họ hàng ở xa.
Khác nhau ở đâu
Nói ngắn gọn: ăn hỏi là việc của hai gia đình, lễ cưới là việc của hai gia đình cộng với toàn bộ khách mời.
- Nơi tổ chức: ăn hỏi làm ở nhà gái. Lễ cưới đi qua cả hai nhà rồi ra nhà hàng.
- Số người: ăn hỏi thường 30–60 người, chủ yếu họ hàng. Tiệc cưới vài trăm người.
- Lễ vật: ăn hỏi có tráp hoặc mâm quả và lễ đen. Lễ cưới chủ yếu là hoa, nhẫn và mâm cúng gia tiên.
- Trang phục: ăn hỏi mặc áo dài. Lễ cưới thường áo dài buổi sáng, váy cưới buổi tối.
- Chi phí: ăn hỏi thường chỉ bằng 10–20% chi phí tiệc cưới.
Ba miền làm khác nhau
Miền Bắc
Lễ vật đựng trong tráp phủ vải đỏ, và số tráp là số lẻ: 3, 5, 7, 9 hoặc 11. Lượng đồ bên trong mỗi tráp thì theo số chẵn. Tráp cơ bản gồm trầu cau, rượu thuốc, chè, bánh cốm, bánh phu thê, hoa quả; đầy đặn hơn thì thêm lợn sữa quay và xôi gấc.
Hai chi tiết đặc trưng của miền Bắc: lễ đen (còn gọi là tiền nạp tài) đựng trong phong bì đỏ, số tiền hai nhà thống nhất trước; và lại quả — nhà gái chia lại một phần lễ vật cho nhà trai mang về, theo lệ phải xé hoặc bẻ bằng tay chứ không dùng dao kéo. Đội bê tráp là nam nữ chưa lập gia đình, và được lì xì trao duyên khi trao tráp cho nhau.
Miền Trung
Miền Trung, rõ nhất là ở Huế, trọng nghi thức hơn trọng vật chất. Lễ vật thường gọn, nhưng trình tự rất chặt: có người chủ hôn lớn tuổi đại diện nhà trai thưa chuyện, có lễ xin giờ, và từng bước đều có bài bản. Mâm lễ thường tính theo số chẵn. Người Huế cũng chú trọng chuyện xem ngày giờ và thứ tự người bước vào nhà hơn hai miền còn lại.
Miền Nam
Miền Nam gọi lễ ăn hỏi là đám nói hoặc lễ bỏ trầu cau, và đựng lễ vật trong mâm quả phủ khăn đỏ, số mâm là số chẵn: 4, 6, 8 hoặc 10. Mâm quả thường có trầu cau, trà rượu, bánh phu thê hoặc bánh kem, trái cây, heo quay, xôi gấc. Người bưng quả cũng là nam nữ chưa lập gia đình và được lì xì.
Không khí miền Nam nhìn chung thoải mái hơn: nghi thức gọn, nhiều thời gian dành cho chuyện trò và ăn uống. Nhưng mâm trầu cau thì gần như không nhà nào bỏ.
Viết đúng chữ trên thiệp
Ba chữ hay bị dùng nhầm:
- Lễ Vu Quy: dùng cho thiệp và bảng của nhà gái, nghĩa là con gái về nhà chồng.
- Lễ Tân Hôn: dùng cho thiệp và bảng của nhà trai.
- Lễ Thành Hôn: dùng khi hai nhà tổ chức chung một tiệc, hoặc trên thiệp do cô dâu chú rể tự đứng tên mời.
Vì vậy nhiều cặp đôi cần hai bản thiệp cho hai bên gia đình. Với thiệp giấy, đó là hai lần đặt in. Với thiệp online, đó là hai đường dẫn và hai danh sách khách riêng.
Thống nhất trước ba điều này
- Số tráp hoặc số mâm, và theo lệ miền nào.
- Lễ đen bao nhiêu, và ai giữ sau lễ.
- Ăn hỏi và cưới cách nhau bao lâu, hay làm gộp trong một ngày.
Ba câu hỏi này nên hỏi thẳng ngay trong buổi dạm ngõ, giữa hai bên phụ huynh. Hỏi sớm thì đó là một cuộc trao đổi. Hỏi muộn, khi đã đặt nhà hàng và in thiệp, thì nó thành một cuộc đàm phán.
Thấy bài có ích? Gửi cho người cùng lo đám cưới với bạn.
